Metoda Mulligan
drukuj
Współczesna fizjoterapia nadążając za stale i systematycznie rozwijającą się szeroko pojętą medycyną ulega zmianom i doskonali się. Powstają nowe techniki i metody, których celem jest podniesienie efektywności zabiegu, ograniczenie dolegliwości bólowych, przekonanie pacjenta do sposobów leczenia szczególnie zachowawczego, wzbudzenie jego zaufania do terapeuty, itp. Koncepcja Briana Mulligana- cała jego metoda, na którą składa się bardzo duża ilość technik, ich różnorodność opiera się na wielu zasadach. Zrozumienie przez terapeutę całości i odpowiednie zastosowanie konkretnej techniki u pacjenta wymaga podstaw z terapii manualnej, ukończenia specjalistycznego szkolenia rekomendowanego przez MCTA i realizowanego przez jej instruktorów.
W dobie, kiedy następuje wyraźna "zmiana pokoleń", a co za tym idzie młodzi terapeuci /lekarze, fizjoterapeuci/ szukają bardziej efektywnych sposobów, metod, technik i środków oddziaływania na pacjenta, bezpieczeństwo zabiegu jest podstawowym kryterium w świetle odpowiedzialności prawnej. System Briana Mulligana z Nowej Zelandii jest specjalistyczną metodą diagnostyczno - terapeutyczną ciągle rozwijającą się wraz z postępem medycyny i rozwojem badań naukowych /istnieje specjalny fundusz na rozwój badań naukowych w tej dziedzinie/. Brian Mulligan opracował, a następnie opublikował zasady stosowania takich technik jak "NAGs", "SNAGs", "odwrotne NAGs"oraz mobilizacje połączone ruchem /tzw. MWMs/. Są to techniki działające bezpośrednio na stawy, a pośrednio na układ nerwowo-mięśniowy. Metoda ta jako oryginalna sama w sobie, ma niektóre wspólne elementy z technikami wg Kaltenborna, Maitlanda oraz Positional Release Techniques. Brian Mulligan jest nowozelandzkim fizjoterapeutą, który w latach 90-tych przedstawił nową koncepcję diagnostyczno-terapeutyczną mobilizacji stawowej połączonej z ruchem.
Nowatorskie podejście jego konceptu polega m.in. na połączeniu ruchu biernego wykonywanego przez terapeutę i ruchu czynnego wykonywanego przez pacjenta. Mulligan uważa m.in, że zmiany w obrębie segmentu ruchowego (w tym stawów między wyrostkowych) mogą powodować ograniczenia ruchu i ból w czasie jego wykonywania. Zaburzenia w mechanice poszczególnych elementów segmentu ruchowego mogą wpływać na siebie wzajemnie, ale ich analiza powinna odbywać się w odniesieniu do całego segmentu ruchowego. Koncepcja Mulligana zakłada:
- całkowitą bezbolesność podczas stosowania technik kinezyterapeutycznych;
- funkcjonalne obciążenie powierzchni stawowych siłą grawitacji;
- łączenie ruchu biernego, mobilizacyjnego w płaszczyźnie powierzchni stawowych z czynnym ruchem kątowym w tym samym stawie;
- stosowanie docisku na końcu zakresu bezbolesnego ruchu;
- wykonanie odpowiedniej liczby powtórzeń wyżej wymienionej procedury terapeutycznej;
- polecenie "zadania domowego" dla pacjenta, polegającego na wykonywaniu indywidualnie dobranych ćwiczeń.
Praktyczne zastosowanie koncepcji /metody/ Briana Mulligana daje terapeutą fizjoterapeutom/lekarzom/terapeuta manualnym wiedzę i nowe narzędzia do pracy z pacjentami z dysfunkcjami w obrębie stawów obwodowych i z chorobą krążka międzykręgowego. Techniki terapeutyczne połączone z ruchem dają możliwość stosowania ich u pacjentów przebywających na oddziałach szpitalnych jak i leczonych w trybie ambulatoryjnym. Wyposażają pacjenta w niezbędne informacje dotyczące postępowania w okresie zaostrzenia choroby, wykonywania czynności dnia codziennego w sposób nie prowokujący wystąpienia objawów. Przygotowują do profilaktyki nawrotów choroby oraz przejęcia części odpowiedzialności za proces leczenia.
Atutem koncepcji Mulligana jest bezbolesność wykonywania terapii, co zapewnia komfort i bezpieczeństwo zarówno pacjenta jak i terapeuty, oraz stosowanie pozycji obciążenia ciężarem ciała bez uzyskiwania chwilowego odciążenia, co zwykle łagodzi objawy i występuje w innych metodach manualnych. Pacjent nie jest biernie poddawany terapii, lecz aktywnie w niej uczestniczy.
Duże zainteresowanie fizjoterapeutów na świecie oraz w naszym kraju metodą Briana Mulligana wymaga pełniejszego poznania i uzasadnienia ich teoretycznych podstaw. Konieczna jest rzetelna analiza mechanizmów terapii i ocena ich skuteczności poprzez prowadzenie systematycznych badań.
W porównaniu do konwencjonalnych technik terapeutycznych mobilizacje połączone z ruchem /MWM's/, techniki NAGS i SNAGS są oryginalne i jedyne w swoim rodzaju dlatego, że są połączeniem technik ślizgowych z przedłużoną fazą docisku pod koniec zakresu ruchu podczas gdy pacjent wykonuje ruch w kierunku bolesnego sektora.
W porównaniu do konwencjonalnych technik terapeutycznych mobilizacje połączone z ruchem /MWM's/, techniki NAGS i SNAGS są oryginalne i jedyne w swoim rodzaju dlatego, że są połączeniem technik ślizgowych z przedłużoną fazą docisku pod koniec zakresu ruchu podczas gdy pacjent wykonuje ruch w kierunku bolesnego sektora. /Mulligan 1999/. Specjalistyczna literatura światowa opisuje szereg prowadzonych badań i programów terapeutycznych wg. koncepcji B. Mulligana. /1,2,3,5,6,8,9,10,11,12/. Dotyczy to pacjentów z problemami zarówno w stawach obwodowych jak i stawach kręgosłupa. Metoda Mulligana opiera się na wielu różnorodnych technikach, m.in. techniki przeciwdziałające bólowi głowy, a także mobilizacyjne techniki kręgosłupowe połączone z aktywnym ruchem kończyn, techniki z zastosowaniem pasów stabilizacyjnych.
Należy podkreślić, że opanowanie prawidłowe poszczególnych technik /NAGS, SNAGS i MWM's/ nie jest sprawą łatwą. Tylko doświadczony terapeuta /lekarz lub fizjoterapeuta/ ze specjalizacją z terapii manualnej ma szansę poprzez zdobyte doświadczenie na profesjonalnych, specjalistycznych kursach osiągać rezultaty, które są efektywne i często efektowne. Istotnym faktem jest również świadomość odrzucenia, niektórych dotychczasowych zasad, które wg. Briana Mulligana nie pozwalają na właściwe postępowanie terapeutyczne. Połączenie biernej oraz aktywnej /mięśniowej/ mobilizacji pacjenta ze zmodyfikowana techniką ślizgową, przyjęcie kanonu bezbolesności oraz ruch w kierunku ograniczenia i źródła bólu, oryginalne techniki podstawowe jak i pomocnicze oparte na dokładnym tzw. "celowanym-porównawczym" lecz nie "przeteoretyzowanym" badaniu gwarantują sukces terapeutyczny.
Na podstawie pierwszych doświadczeń z użyciem technik opisywaną metodą uczestnicy specjalistycznych kursów podkreślają pozytywne efekty oraz jasny i klarowny system działania w pracy z pacjentem w celu zastosowania efektywnego programu terapeutycznego.